L’Oréal Türkiye’nin UNESCO Türkiye Millî Komisyonu iş birliğiyle yürüttüğü Bilim Kadınları İçin Programı, kadın araştırmacıların çalışmalarını sürdürmelerini ve bilimsel çalışmalarını daha geniş kitlelerle buluşturmalarını destekliyor. Programın 24. yılında dört bilim kadınının araştırmasına destek verilirken Türkiye’de bugüne kadar desteklenen bilim kadını sayısı 132’ye ulaşıyor.
Bu yıl desteklenen bilim kadınlarından Doç. Dr. Belgin Sever, ALS hastalığının gelişiminde rol oynayan biyolojik mekanizmaları hedefleyerek yeni tedavi seçeneklerinin geliştirilmesine odaklanıyor. Proje, özellikle ALS'nin bazı türlerinde sinir hücrelerinde birikerek hücrelere zarar veren mutant SOD1 proteinini hedef alan yeni ilaç adayı moleküllerin tasarlanmasını amaçlıyor.
Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS), kas hareketlerini kontrol eden sinir hücrelerinin zamanla hasar gördüğü, ilerleyici bir nörodejeneratif hastalık olarak tanımlanıyor. Hastalık, sinir hücrelerinin işlevlerini kaybetmesiyle kas kontrolünün giderek zorlaşmasına neden oluyor. ALS'nin bazı türlerinde mutant SOD1 proteininin hücre içinde birikmesi, sinir hücrelerine zarar veren süreçlerde rol oynuyor. Hastalığın tedavisinde kullanılabilecek seçeneklerin sınırlı olması, yeni ilaç adaylarına yönelik araştırmaları önemli hâle getiriyor. Doç. Dr. Belgin Sever'in projesi, ALS'nin temel mekanizmalarından birini hedef alarak bu alandaki yeni tedavi arayışlarına katkı sunmayı amaçlıyor. Çalışmada, mevcut tedavilerde kullanılan moleküllerin kimyasal yapılarından yararlanılarak çok sayıda yeni molekül bilgisayar ortamında tasarlanacak. Böylece ALS tedavisi açısından potansiyel taşıyan moleküllerin belirlenmesi ve geliştirilmesi hedefleniyor.
Projenin ilk aşamasında tasarlanan moleküller, mutant SOD1 proteinini hedefleme potansiyelleri ve tedaviye uygunlukları açısından bilgisayar ortamında değerlendirilecek. Bu analizler sonucunda öne çıkan moleküller laboratuvar ortamında sentezlenerek üretilecek. Ardından ALS hücre modelleri üzerinde gerçekleştirilecek testlerle moleküllerin etkileri incelenecek.
Araştırma kapsamında geliştirilecek yeni ilaç adaylarının, mutant SOD1 proteininin neden olduğu zararlı süreçlerin hedeflenmesine yönelik bilimsel bilgi birikimini artırması amaçlanıyor. Çalışmanın, ALS'nin temel mekanizmalarının daha iyi anlaşılmasına ve gelecekte yeni tedavi seçeneklerinin geliştirilmesine yönelik araştırmalara katkı sağlaması hedefleniyor.