Her zaman deneyim ve tecrübelerinden yararlandığımız yaşlılarımıza, sevgi ve saygıyı dile
getirmek için tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de her yıl 18–24 Mart tarihleri arası “Yaşlılar Haftası”
olarak anılmaktadır.
Yaşlı nüfusun artan oranı yaşlılara sunulan sağlık hizmetlerinin de çeşitlenmesini gerektirmektedir.
Yaşlılarımızın yaşam kalitesinin korunması ise yalnızca tanı ve tedavi hizmetlerinin uygun ve etkili
sunumuyla değil, aynı zamanda sağlıklı yaşam davranışları ve güvenli çevre ortamının
oluşturulmasıyla da gerçekleşir.
Düşme, yaşlılar arasında görülen en sık yaralanma nedenidir: Yaşlı bireyler arasında başta kalça olmak
üzere çeşitli kemik kırıklarıyla sonuçlanan düşmeler, hareketsizliği artıran ve yatağa bağımlılığa neden
olan bir faktördür. Düşmelerin, yaşlılarda bağımsızlık ve güven kaybına neden olabileceği de
bilinmektedir. Yapılan çalışmalarda, düşme nedenli kırıkların neredeyse tamamının ev içerisinde
gerçekleştiği ve düşmelerin en fazla merdiven, sandalye, paspas ve yer döşemesinin uygunsuz olması
nedeniyle gerçekleştiği tespit edilmiştir.Yaşlılarımızın yaşadığı ortamları güvenli hale getirmek için
alınacak küçük önlemler arasında; kaymayan paspas veya yer döşemesi seçimi, tutamaklı merdiven,
görme derinliğinde algılama bozukluğuna yol açmayacak desenli halı-kilim kullanımı, yeterince
aydınlatılmış yaşam alanları, rakamları kolayca seçilebilen telefonlar ve kolayca görülebilecek acil
telefon numaraları yerleştirilmesi yer almaktadır.
Ağız ve Diş Sağlığı Sorunları: Çiğneme veya yutma zorluğundan yakınan ve uyumsuz proteze sahip yaşlı
bireylerde çiğneme fonksiyonu olumsuz olarak etkilenecek ve beslenme yetersizliği görülecektir. Ağız
hastalıkları genel sağlığı etkileyeceği için düzenli diş hekimi kontrolleri yapılmalıdır. Ayrıca; Her
yemekten sonra dişler fırçalanmalı ve diş fırçası en az üç ayda bir değiştirilmelidir. Gıda alındıysa ve diş
fırçalama olanağı yoksa, en azından ağız suyla çalkalanmalıdır.Ağız kuruluğu, protezlerin tutuculuğunu
da olumsuz yönde etkiler, gün içinde birkaç kez suyla gargara yaparak bu sorunu çözmek mümkündür.
Yaşlılık Döneminde Göz Sağlığı: Yaşa bağlı yakını görme bozukluğu, gözkapağı sorunları, kuru göz, göz
sulanması, uçuşmalar ve ışık çakmaları görülebilir. Düzenli kontrol çok önemlidir, yılda en az bir kez
göz muayenesi yapılmalıdır.
Yaşlılık Döneminde İdrar kaçırma: Yaşla birlikte zihinsel kapasite ve hareket yeteneğindeki azalma
idrar tutabilme ve idrar yapma yeteneği üzerine olumsuz etki yapabilir. Gece idrar çıkışında artış olur,
idrar tutmayı sağlayan adale yapılarında güçsüzlük ortaya çıkar, sinir sistemi etkilenmesi ile idrar
hissinin algılanması gecikebilir, kullanılan ilaçlar, geçirilmiş ameliyatlar, idrar yolu iltihapları, prostat
büyümesi, yaşlılık döneminde idrar kaçırma riskini artırır. İdrar kaçırma durumunda ilgili doktora
yönlendirilmelidir.
Yaşlılık döneminde öğün sayısı artırılmalı, az ve sık yemek yenilmelidir. Sabah kahvaltısı mutlaka
yapılmalı, ideal vücut ağırlığı korunmalıdır. Besinler yoluyla alınan enerji ile harcanan enerji arasındaki
denge sağlanmalıdır. Yağlı besinlerin tüketimi sınırlandırılmalı, kırmızı et yerine tavuk veya hindi eti
tercih edilmelidir.
Kas ve kemik sağlığı için ev içi egzersizler veya açık havada hafif tempolu yürüyüşler yapılmalıdır, bu
egzersizler onları psikolojik olarak da rahatlatacaktır. 65 yaş üstü kişilerin sıvı kayıpları ile bu kayıpların
yol açtığı sağlık sorunları diğer yaş grubundaki kişilere göre daha yüksektir. Günlük sıvı tüketimi
artırılmalı ve günde 8-10 su bardağı sıvı tüketilmelidir. Ihlamur, taze sıkılmış meyve suyu, ayran ve
çorba yaşlı bireyler için uygun içeceklerdir.
Büyüklerimizin yalnızlıklarını paylaşarak, her zaman yanlarında olamasak da telefon görüşmelerini
artırarak destek sağlayabiliriz. Böylece onların diğer ihtiyaçlarını karşılarken aynı zamanda psikolojik
destek de sağlamış oluruz.
T
Tüm büyüklerimize yaşam sevinçlerinin hiç kaybolmadığı sağlıklı ve mutlu günler dilerim.
