Milyonlarca sigortalıyı yakından ilgilendiren hadisede staj yaptığı dönemleri emeklilik hesabında kullanmak isterken bu primlerin sağlık için olduğundan dolayı geçerliliğini yitirdiği saptandı. Ancak staj süresi göz önüne alındığında borçlanma usulü avukat formülünün uygulanabileceği ve bunun daha önceden de anneler için doğum borçlanmasında avantaj sağladığı biliniyor.
Mesleki eğitim zamanında milyonlarca vatandaş staj yaparak iş hayatına atılıyor. Geçmiş yıllarda bu şekilde staj yapan ve bu dönemde sigortalı olmuş milyonlarca vatandaş bulunuyor. Ancak staj sigortası emeklilik hesabında başlangıç sayılmadığı gibi bu sürelerde de ödenen primlerde emeklilikte kullanılamıyor.
Staj esnasında verilen sigorta numarası geçerli sayılsa da yatırılan primler meslek hastalığı ve iş kazası ile sınırlı olduğundan dolayı uzun vadeli sigorta kollarından sayılmamaktadır.
Dolayısıyla stajda yatırılan primler emeklilik günlerine eklenmemektedir. Geçmişte staj yapmış ancak şimdi emekli olmak isteyen çok sayıda sigortalı bu primlerin borçlanarak geçerli olmasını ya da staj başlangıcının emeklilik hesabında da sigorta başlangıcı sayılmasını talep etmektedir.
Mevcut yasalara göre bu primler emeklilikte sayılmadığı gibi borçlanma da gerçekleştirilemiyor. Ancak bunun bazı istisnaları bulunuyor. Bunun örneklerinden birisi de avukatlık mesleğinde yaşanıyor. Avukat adayları mezuniyet sonrasında 1 yıl kadar staj yapıyor. Eğer bu süreler içerisinde sigortalı olmaksızın staj yapmışlarsa, bu süreleri borçlanmaları mümkün oluyor.
Bu süreler için belirleyecekleri prime esas kazanç seviyesi üzerinden yüzde 32 oranında prim ödeyerek borçlanmalarını gerçekleştirebiliyor.
Bunun dışında staj borçlanması yapılan süreler 5510 sayılı yasanın 41. Maddesinde sıralanıyor. Doğum askerlik, yurtdışı gibi borçlanmaların dışında eğitim ve staj ile ilgili borçlanma imkanları da bu maddede bulunuyor.
Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için yurt içinde veya yurt dışında geçirdikleri normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri, sigortalı olmaksızın, 8/4/1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanuna göre yurt dışına gönderilen ve öğrenimini başarıyla tamamlayarak yurda dönenlerden yükümlü bulunduğu mecburi hizmet süresini tamamlamış olanların, yurt dışında resmî öğrenci olarak geçirmiş oldukları öğrenim sürelerinin 18 yaşının tamamlanmasından sonraki döneme ait olan kısmı borçlanılarak sigortalılıktan sayılıyor.
Staj sigortası anneler için doğum borçlanmasında bir avantaj sağlıyor. Bilindiği gibi anneler sigortadan önceki doğumlarını borçlanamıyor. Ancak burada normal çalışma değil stajda geçerli sayılıyor. Stajdan sonra gerçekleşen doğumlar borçlanılabiliyor.
