ABD'de 13 Kasım Cuma günü hava trafik kontrol sistemlerinde yaşanan iletişim arızası nedeniyle Federal Havacılık İdaresi (FAA), ülke genelinde uçuşların kalkışını geçici olarak durdurmuştu. Arıza nedeniyle binlerce uçuş iptal edilmiş veya gecikmiş, çok sayıda yolcu havalimanlarında mahsur kalmıştı. Uçuş yasağı, dört saatten uzun süren aksaklığın ardından kaldırılmıştı.

Hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen iletişim arızası nedeniyle 13 Kasım Cuma günü ülke genelinde durdurulan uçuşlar yeniden başladı. Reuters'ın haberine göre, ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), dört saatten uzun süren uçuş yasağını kaldırdı.

ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, ülke hava sahasının 13 Kasım Cuma günü yerel saatle 20.15'te yeniden açıldığını açıkladı. Uçuşların kademeli olarak başlayacağını belirten Duffy, havayolu şirketlerinin normal operasyonlarına dönmesinin zaman alacağını söyledi.

Uçuş takip platformu Flightradar24'ün verilerine göre, 13 Kasım Cuma günü 4 bin 700'den fazla uçuş iptal edilirken 10 bin uçuşta gecikme yaşandı. 14 Kasım Cumartesi günü için de yaklaşık 700 seferin iptal edildiği bildirildi.

ARIZANIN NEDENİ ESKİ ALTYAPI

ABD Ulaştırma Bakanı Duffy, iletişim arızasının FAA'nın eski altyapısındaki ağ cihazlarından kaynaklandığını belirtti. Veri yükünün artmasıyla ağ anahtarları ve yönlendiricilerin devre dışı kaldığını açıklayan Duffy, sistemlerin neden aşırı yüklendiğinin henüz belirlenemediğini ifade etti.

Associated Press'in (AP) haberine göre, ABD'li yetkililer, hava trafik kontrol sistemine eklenen yeni teknolojilerin eski altyapı üzerinde aşırı yük oluşturduğunu ve bunun iletişim ile radar bağlantılarında kesintilere yol açtığını bildirdi.

ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin ise arızanın siber saldırıdan kaynaklandığına ilişkin herhangi bir bulguya rastlanmadığını açıkladı.

YAPAY ZEKA SİSTEMİ DE İNCELENDİ

ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, arızanın FAA tarafından kullanılmaya başlanan yeni yapay zeka destekli hava trafik yönetim sistemiyle bağlantılı olup olmadığının da araştırılacağını belirtti. Ancak sistemin geliştiricisi AirSpace Intel, yaşanan kesintinin kendi teknolojilerinden kaynaklanmadığını açıkladı.

2023'TEN BU YANA İLK

ABD'de ülke genelinde uçuşların durdurulmasına yönelik benzer bir karar en son Ocak 2023'te alınmıştı. FAA'nın bilgisayar sisteminde yaşanan arıza nedeniyle iç hat uçuşlarının kalkışları yaklaşık iki saat durdurulmuştu. 13 Kasım'daki karar ise 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana ülke genelinde uygulanan ikinci kapsamlı uçuş durdurma kararı oldu.

UÇUŞLARIN NORMALE DÖNMESİ GÜNLER SÜREBİLİR

Uçuş yasağının kaldırılmasına rağmen havayolu şirketlerinin sefer programlarını yeniden düzenlemesinin birkaç gün alabileceği belirtiliyor.

Havacılık veri analiz şirketi Cirium'un verilerine göre, uçuşların durdurulmasından kısa süre sonra ABD'deki havalimanlarından kalkması planlanan yaklaşık 11 bin sefer bulunuyordu. Bu uçuşlarla 1,5 milyondan fazla yolcunun seyahat etmesi bekleniyordu.

Yaşanan aksaklık nedeniyle yüzlerce uçak farklı havalimanlarına yönlendirilirken yolcular havalimanlarında ve uçaklarda beklemek zorunda kaldı.

HAVA TRAFİK SİSTEMİ YENİDEN GÜNDEMDE

Yaşanan arıza, ABD'nin eskiyen hava trafik kontrol altyapısına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

ABD Sayıştayı'nın (GAO) 2024 tarihli raporuna göre, FAA'nın değerlendirdiği 138 hava trafik kontrol sisteminden 51'i sürdürülemez, 54'ü ise sürdürülemez hale gelme riski taşıyan sistemler arasında yer aldı.

Beyaz Saray ve ABD Ulaştırma Bakanlığı, 13 Kasım Cuma günü havalimanları ile hava trafik kontrol altyapısının yenilenmesi için Kongre'den 30,1 milyar dolarlık ek kaynak talep etti. Bu tutarın 10,1 milyar dolarının hava trafik kontrol sistemlerinin modernizasyonuna ayrılması öngörülüyor.